|
Uczelnia
Początek
wyższych studiów rolniczych sięga w Wielkopolsce 1870 roku, kiedy
staraniem Augusta Cieszkowskiego, ojca, słynnego filozofa, mecenasa
nauki i edukacji rolniczej, powstała w Żabikowie pod Poznaniem Wyższa
Szkoła Rolnicza im. Haliny. Była ona jedyną wyższą uczelnią na ziemiach
polskich pod zaborem pruskim.
Zabór pruski
był dzielnicą szczególnie upośledzoną w zakresie szkolnictwa w ogóle, a
wyższego w szczególności, gdyż rząd pruski wyznaczył ziemi polskiej
wyłącznie rolę zaplecza surowcowego i żywnościowego, a mieszkających
tam Polaków wykorzystywał tylko do pracy fizycznej. Jedyny wyjątek
stanowiła Wyższa Szkoła Rolnicza w Żabikowie, która powstała wbrew
intencjom i bez pomocy rządu pruskiego, wyłącznie z inicjatywy i z
materialną pomocą światłych obywateli społeczeństwa wielkopolskiego. Tym
też różniła się od pozostałych uczelni rolniczych w pozostałych
zaborach, które korzystały z subwencji państwowych lub były
instytucjami państwowymi. Mimo krótkiej, bo niespełna siedmioletniej
działalności wywarła znaczący wpływ zarówno na poziom rolnictwa
wielkopolskiego, jak i na rozwój wyższego szkolnictwa rolniczego, dając
początki dzisiejszego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
Szkoła
żabikowska była nie tylko kuĄnią kadr dla dynamicznie rozwijającego się
ówczesnego rolnictwa polskiego, walnie przyczyniając się do wysokiego
poziomu kultury rolnej w Wielkopolsce, ale była tez ośrodkiem pracy
badawczej i dociekań naukowych. Była nie tylko wyższą szkołą
przygotowującą absolwentów do pracy zawodowej, ale rozwijała własną
działalność naukową w zakresie rolnictwa i leśnictwa. Dzięki temu, gdy
w 1919 roku zostały zrealizowane wieloletnie starania o utworzenie w
Poznaniu polskiego uniwersytetu i gdy powstała Wszechnica Piastowska,
przemianowana w 1920 roku na Uniwersytet Poznański, w jej skład oprócz
Wydziałów Filozoficznego i Prawnego wszedł także Wydział
Rolniczo-Leśny, oparty częściowo na kadrze nauczającej oraz dorobku
naukowym i dydaktycznym Wyższej Szkoły Rolniczej w Żabikowie.
Uniwersytet
Poznański przejął też pokaĄne dobra żabikowskie, z których fundacji w
1919 roku zakupiono w Poznaniu na Golęcinie tereny rolnicze. Wydział
Rolniczo-Leśny prowadził na nich prace doświadczalne, a póĄniej
wybudowano tam gmach Kolegium Cieszkowskich, do dziś służący Akademii
Rolniczej. Fakty te dobitnie świadczą o tym, że początku akademickich
studiów w Poznaniu, a szczególnie studiów rolniczo-leśnych, należy
upatrywać w Wyższej Szkole Rolniczej w Żabikowie, od której słusznie
wywodzi swoją historię dzisiejszy Uniwersytet Przyrodniczy.
Szkoła
żabikowska nie miała formalnych praw akademickich, ale realizowany w
niej program nauczania był bardzo szeroki i nowoczesny, odpowiadający
potrzebie kształcenia na użytek ówczesnego rolnictwa i uwzględniający
przemiany technologiczne i organizacyjne. Oprócz przedmiotów ściśle
praktycznych (zawodowych) obejmował on nauczanie przyrodniczych podstaw
produkcji roślinnej i zwierzęcej, szeroki zakres dobrze dobranych
przedmiotów ekonomicznych i społecznych oraz podstaw przetwarzania
surowców rolniczych. W programie nauczania było też między innymi
budownictwo wiejskie, maszynoznawstwo, użytkowanie i hodowla lasu,
melioracje rolnicze i leśne oraz ekonomika i organizacja nie tylko
rolnictwa, ale i leśnictwa, ogrodnictwa, sadownictwa, warzywnictwa. Był
on w dużym stopniu zbliżony do obecnie realizowanego programu nauczania
w wyższych szkołach rolniczych i europejskich uniwersytetach
rolniczych, co budzi uzasadniony podziw dla jego twórców i
realizatorów, którymi byli między innymi Juliusz Au, Antoni
Sempolowski, Szczęsny Kudełka, Józef Rivoli, i uznanie dla ich
dalekowzroczności.
Absolwenci szkoły
żabikowskiej dzięki takiemu programowi kształcenia byli wszechstronnie
przygotowani do prowadzenia nowoczesnego gospodarstwa rolniczego i
stosowania w praktyce ówczesnych osiągnięć biologicznych,
przyrodniczych i organizacyjnych.
Dzisiejsza
Akademia Rolnicza kontynuuje te tradycje. W ramach kształcenia
specjalistycznego, będącego wymogiem współczesności, na siedmiu
wydziałach i dziesięciu kierunkach prowadzi szereg specjalności
wynikających zarówno z postępu naukowego, jak i potrzeb dzisiejszego
rolnictwa, leśnictwa i szeroko pojętej gospodarki żywnościowej, w tym
np. specjalność gospodarstwo rodzinne, której program jest zbliżony do
idei kształcenia zawodowego w szkole żabikowskiej, oraz jedyną w kraju
specjalność chemiczna technologia drewna.
Zapoczątkowane
przez Wyższą Szkołę Rolniczą w Żabikowie studia rolnicze i leśne były
prowadzone w Wielkopolsce do 1947 roku, z wyjątkiem przerwy
okupacyjnej, na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego.
Dynamiczny rozwój Wydziału, będący rezultatem wzrastającego
zapotrzebowania na wysoko kwalifikowaną kadrę dla szeroko pojętego
rolnictwa i leśnictwa, oraz konieczność prowadzenia rozległych badań
naukowych spowodowały, że w 1948 roku powstały dwa oddzielne wydziały -
Rolniczy i Leśny. W 1951 roku utworzyły one samodzielną uczelnię -
Wyższą Szkołę Rolniczą, w której skład weszły ponadto: Oddział
Ogrodnictwa, Oddziały Technologii Żywności i Melioracji Wodnych,
Oddział Technologii Drewna oraz Wydział Zootechniczny. W miarę rozwoju
kadry naukowej i wzbogacania dorobku naukowego oddziały te stopniowo
uzyskiwały uprawnienia samodzielnych wydziałów: Technologii Drewna
(1954), Ogrodniczego (1956), Technologii Żywności (1962) i Melioracji
Wodnych (1970).
W 1972 roku Wyższa Szkoła
Rolnicza została przekształcona w Akademię Rolniczą, w której skład
weszły wszystkie wydziały WSR. W 1990 roku Wydział Melioracji Wodnych
zmienił nazwę na Wydział Melioracji i Inżynierii Środowiska.
W 1998 roku Wydział Zootechniczny zmienił nazwę na Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt.
W 2004 roku Wydział Technologii Żywności zmienił nazwę na Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu.
W 2007 roku powstał Wydział Ekonomiczno-Społeczny.
Uczelnia
w obecnej strukturze kształci corocznie ponad 12000 studentów na ośmiu
wydziałach oraz prowadzi rozległą działalność badawczą na rzecz
rolnictwa, leśnictwa i gospodarki żywnościowej.
Ostatnia zmiana: 29.05.2009 14:14
|